Gerechtelijke reorganisatie: welke rechten voor schuldeisers?

14 April 2026

Het harde ontwaken van een schuldeiser

Stel u het volgende voor: na zes maanden onbetaalde facturen en tientallen onbeantwoorde brieven heeft uw bedrijf eindelijk de knoop doorgehakt. U schakelde een deurwaarder in die beslag legde op de goederen van uw klant met betalingsachterstand: vijf bedrijfswagens, een tiental laptops en kantoorapparatuur. De vordering bedraagt 200.000 euro. De openbare verkoop is gepland over tweeënhalve maand. Eindelijk ziet u licht aan het einde van de tunnel.

Maar vanochtend ligt er een brief van uw klant op uw bureau: hij heeft zojuist een gerechtelijke reorganisatieprocedure opgestart.

Meteen rijzen de vragen: wat gebeurt er met uw rechten? Kan de verkoop doorgaan?

De "beschermende bubbel": de gevolgen voor de schuldeiser begrijpen

Wanneer een onderneming in moeilijkheden een gerechtelijke reorganisatieprocedure start, vraagt zij bescherming aan via een opschorting van betaling. Tijdens deze opschortingsperiode kan er geen beslag worden gelegd voor schuldvorderingen die vóór de procedure zijn ontstaan (de zogenaamde 'vorderingen in opschorting'). Deze 'beschermende bubbel' werkt als volgt: zodra de schuldenaar zijn verzoekschrift indient bij de griffie van de ondernemingsrechtbank, geldt automatisch een 'mini-opschorting'. Dit gebeurt dus nog vóór de beslissing van de rechtbank.

Wat betekent dit voor u als schuldeiser? Uw actiemogelijkheden worden onmiddellijk beperkt, terwijl uw schuldenaar tijd krijgt om zich te herstructureren.

Uw situatie: kan de verkoop die over tweeënhalve maand gepland staat, worden gehandhaafd?

Slecht nieuws: de termijn van 2 maanden na de indiening van het verzoek tot gerechtelijke reorganisatie is bepalend. Is de gedwongen verkoop gepland binnen deze termijn? Dan kan de verkoop in principe nog doorgaan, zij het onder strikte voorwaarden (zeker bij onroerende goederen). Is de verkoop gepland na deze termijn van 2 maanden? Dan behoudt de beslaglegging enkel een bewarend karakter en kan zij niet meer worden uitgevoerd.

Na de beslaglegging: uw beschermingsmiddelen

Bij insolventie kunnen verschillende juridische mechanismen uw positie als schuldeiser versterken:

1 - Aangifte van schuldvordering

Als schuldeiser (of uw gevolmachtigde) moet u uw schuldvordering binnen de gestelde termijn indienen via REGSOL. Controleer daarna zorgvuldig zowel het bedrag als de aard van de geregistreerde vordering. Zo waarborgt u uw rechten en vergroot u uw kansen op invordering.

2 - Eigendomsvoorbehoudclausule

Dankzij een eigendomsvoorbehoudclausule blijft u eigenaar van een goed totdat de koper de volledige prijs heeft betaald. Let wel: deze clausule is enkel geldig als aan strikte voorwaarden is voldaan.

Tijdens een gerechtelijke reorganisatie geldt er een opschorting van betaling. Hierdoor is uw recht om het goed terug te vorderen (revendicatie) beperkt. Bij zuivere teruggaveverhoudingen, zoals bewaargeving, blijft revendicatie wél mogelijk, ook tijdens een gerechtelijke reorganisatie.

Opgelet bij faillissement: u moet uw vordering tot teruggave indienen vóór de neerlegging van het eerste proces-verbaal van verificatie van de schuldvorderingen. Doet u dit niet tijdig, dan vervalt uw recht.

3 - Schuldvergelijking

Heeft u zowel een schuld aan als een vordering op uw schuldenaar? Dan kunt u deze met elkaar verrekenen via schuldvergelijking. Dit geldt voor vorderingen die al bestonden vóór de opschorting. Voor vorderingen die tijdens de opschorting zijn ontstaan, is schuldvergelijking enkel mogelijk als er een nauwe samenhang bestaat tussen beide vorderingen.

4 - Vrijwillige betaling

De schuldenaar kan vrijwillig een opgeschorte schuldvordering betalen als dit noodzakelijk is voor de voortzetting van zijn onderneming.

5 - Pauliana-vordering

Met de pauliana-vordering kunt u frauduleuze handelingen van de schuldenaar aanvechten. Het gaat om handelingen waarmee de schuldenaar bewust uw rechten als schuldeiser heeft geschaad. Als de vordering slaagt, kan de handeling niet tegen u worden ingeroepen.

6 - Zijdelingse vordering

Met de zijdelingse vordering kunt u als schuldeiser optreden in plaats van uw inactieve schuldenaar om diens rechten uit te oefenen. De opbrengst vloeit terug naar het vermogen van de schuldenaar.

7 - Retentierecht en exceptie van niet-nakoming

Deze zakelijke zekerheden van het gemeen recht blijven mogelijk, maar let op het risico van misbruik van recht.

EY Law staat aan uw zijde

Het insolventierecht is een technisch en voortdurend evoluerend vakgebied, met strenge voorwaarden en dwingende termijnen. EY Law helpt u door dit juridische doolhof te navigeren en uw belangen optimaal te beschermen:

1 - als schuldeiser: de risico's zijn reëel en een verkeerde timing of strategie kan u essentiële rechten kosten; of

2 - als onderneming in moeilijkheden die de wettelijke beschermingsmechanismen wil benutten.

EY Law staat u ook bij buiten een formele procedure. Als schuldenaar helpen wij u bij het opstellen van herstructureringsplannen en het onderhandelen met schuldeisers. Als schuldeiser versterken wij uw contractuele documenten en ontwikkelen wij een doeltreffende invorderingsstrategie.

Aarzel niet om ons te raadplegen voor een gepersonaliseerde analyse van uw situatie.